بعد از غائله آذربايجان وحل حکيمانه آن توسط قوام السلطنه به ناگاه محمدرضا پهلوي از قدرت گرفتن قوام بيمناک شد از اينرو با توطئه اي زيرکانه وبه بهانه حضور وزراي توده اي در کابينه   قوام را  از کار برکنار کرد وبه جاي آن شخصي بي دست و پا وبدون آزادي عمل ودست نشانده  يعني آقا مصطفي پيشرو را به عنوان نخست وزيري معرفي کرد .پيشرو که قبل از شهريور 20 تفکراتي متحجرانه وبسيار دگم داشت پس از آن به ناگاه متحول شده بود و جدا از اين لژفراماسونري  به نام modiran80 را نيز راه انداخت.آقا مصطفي درتاريخ 30 آذر 1325 در آستانه شب يلدا  کابينه خود را به اين  شکل به مجلس معرفي کرد.

به ترتيب از راست به چپ ايستاده رديف اول:

رئيس کل تشريفات :کلنل سهيل نورسيما - گويند سران مملکت در زمان ملاقات با نخست وزير  آنچنان محو جمالات وي مي شدند که بيشتر از پيشرو با وي مذاکره  مي کردند(مذاکرات7 منهاي يک در زمان وي آغاز شد).بيشتر بودجه نخست وزيري صرف خريد  البسه ملون ومتنوع وي ميشد.در زمان مسئوليت او ايران بيشترين مراوده را با کشور جديدالتاسيس اوکراين داشت.آخرالامر نيز با سفير کبير اوکراين که بانويي ارجمند بود ازدواج کرد حاصل اين ازدواج اکنون در بلاروس لبو فروشي دارد.

وزير پست و تلگراف : ميرزاشهاب الدين حکيم الملک  - در زمان وي سرعت ارسال

مرسولات در ولايات از 15 ماه به 13 ماه تقليل يافت .شعار وي اين بود که نامه هايتان قبل از خودتان خواهد رسيد.اولين تلفن در زمان وي وارد ايران شد واولين ارتباط ما بين وي و اعلاحضرت همايوني انجام گرفت به اين مضمون: "حکيم الملک صحنه را ديدم"  والسلام .

رئيس سازمان مصنوعات دستي :حامدالممالک نيک فرش - گويند در تجارت فرش بسيار ماهر بود.در دوران وي وقايع مهمي رخ نداد فقط واحد شمارش فرش از لوله به تخته تغير يافت.

وزير آباداني(مسکن):محمود آقا دهقان نسب - از اينرووي به اين پست گماشته شد که سابقه اسباب کشي فراوان داشت ودر هر روز سه وعده  اسباب کشي داشتند.اينگونه بود که در ايام وزارت وي وضعيت شغلي حمال ها رونق گرفت.

رئيس سازمان امنيت:علي آقا پيرايش - در کابينه سپهرالممالک رئيس دفتر بود اما در کابينه پيشرو  به دليل محافظه کاري وعدم زدن کراوات در ملا عام وشمايل جنتلمنانه غلط اندازش به اين پست گماشته شد.

وزير کار:آميز جواد مصدق البدل - علت انتخاب اوبه اين پست شغلها وکارهاي متعددي بود که بدانها اشتغال داشت. ازپرورش شتر مرغ گرفته تا ساخت کارخانه تيله سازي علي آباد کتول.همه شرکتهايي که در آنها سرمايه گذاري مي کرد کارمحور بودند تا سرمايه محور از اينرو به طرفه العيني نرخ بيکاري را کاهش داد.در اواخر کابينه به کارهاي عجيب وغريبي تحت عنوان network marketing رو آورد. در وصف او همين بس که در جلسه راي اعتماد به عنوان مخالف وزارتش سخنراني کرد.آخرين بار اورادرمرز ساحل عاج در حالي که سکه مادرترزا را دردست داشت ديدند.

آجودان مخصوص  نخست وزير:ميرزا علي ارواح سيما از اشخاص مرموز دوران خود بود وي بزرگترين اشتباه حضرت آدم را خواستگاري از حوا مي دانست فارغ از اينکه اگر اين اشتباه نبود خود وي نيز وجود خارجي نداشت.دردوران وي هيچ تعرضي به نخست وزير صورت نگرفت الا متلک هايي که خود او نصيب پيشرو ميکرد.

وزير داخله : ميرزا خبات صريح اللهجه - او که زاده بلادکردستان بود داعيه نخست وزيري داشت که هميشه صراحت لهجه اش مانع آن مي شد.  در دوران او کليه استانداران از ميان اکراد انتخاب شدند گويند در نطق وبيان يد طولايي داشت وابايي از بيان نظراتش نداشت . اما گاه اين شجاعت را به مرز حماقت مي رساند چونانکه  در جلسه راي اعتماد همه نمايندگان را به باد ناسزا گرفت که شما همه عامل روسيه هستيد ونمايندگان نيز که عامل انگليس بودند از اين سخن سخت رنجيده شدند.

وزير خارجه :شجاع السلطنه ماکويي  - او که تحصيل کرده فرنگ بود و به تازگي از قفقاز بر گشته بود  قصد  داير کردن يک باب مغازه را در ميدان چهارباغ  داشت که  بنا بر آشنايي  که با پيشرو داشت ومختصر زباني  که از بلاد فرنگ يادگرفته بود – به اين پست گماشته شد گويند که در روابط بين دول تحصيل کرده بود اما هميشه در برقراري کوچکترين روابط انساني دچار مشکل مي شد. در زمان او طنز و هجو زبان رايج ديپلماسي شد ودوره تدريس  ديوان ايرج ميرزا براي سفرا و کنسولها برگزار  ميشد.

وزير بهداري :دکتر کاوه مهجور- از اطبايي بود که به تازگي از فرنگ بر گشته بود و نژادش به وايکينگها بر مي گشت.شايع شده بود که از طب سر رشته اي نداشت و گاهي فقط براي مريضهاي دم مرگ آمپول مي زد که البته تمام آمپولهل منجر به مرگ مي شد.از شاگردهاي موسي پزشک بود که  مرحوم مدرس وتيمور تاش را با آمپول هوا از بين برد.بعدها شيفته علامه جعفري شد که خيلي ها از آن به عنوان شگفتي قرن نام بردند نا جايي که خود علامه تا آخر عمر در کف آن ماند و آخرالامر در زير همين کفها جان به جان آفرين تسليم کرد.

رئيس سازمان ورزش وتندرستي:کيميا خاتون نامدارالملک:برنامه او توليد رشته هاي ورزشي  جديد بود.اسکواش – سه پک تاکرا – فوتبال با پيژامه – تنيس زير ميز-ازجمله ورزشهاي توليدي زمان او بودند.همچنين در حرکتي عجيب ساختمان سازمان ورزش و وزارت بازرگاني را ادغام کرد.

وزير فرهنگ وتوفيقات تحصيلي :مريم الممالک توفيقي - از وزرائي است که زندگيش به دو دوره تقسيم مي شود دوره  عزلت ودوره مکنت . دردوران وزارت وي عکاسي به عنوان يک درس در مدارس تدريس مي شدوهمچنين به جاي شير سالاد وکافي ميکس ارائه مي شد.شعر خوشا به حالت اي روستايي در دوران وي وارد کتب درسي شدوهنگام اجراي مراسم صبحگاهي آهنگ ( مريم تو به من بد کردي) به جاي نيايش اجرا مي شد.

وزير مشاوردرامور نسوان : فاطمه بانو خراساني معروف به حقايق الملک  - او نيز از کساني بود که داعيه صدارت داشت بر هرچه مي خواندنش مي رفت.بر احقاق حقوق نسوان تاکيد فراوان داشت تا آنجا که به اصرار وي 5 شاهي به حقوق نوسان اضافه شد که البته 5/4 شاهي از آن بابت ماليات وديون کم شد ومابقي نيز ازباب سهم امام به آميز جواد اقا تبريزي داده شد.

وزير نفت :بانو پرستو امين الدوله - از بابت نسبتي که با نخست وزير فقيد وشهرتي  که در امانت داري و حفظ اموال عمومي داشت به اين پست گماشته شد .در زمان وي قرارداد ننگين 1919 ملغي شد که خود اين باعث کاهش درآمدهاي نفتي شد ومنجر به بستن قراردادي بدتر از آن به نام اميني – شعبون شد.همچنين در دوران وزارتش طرح مبازره با مارمولک ها با استفاده از نفت کوره انجام گرفت که نسل مارمولک ها رو به انقراض گذاشت.واگر پا درمياني اعلا حضرت همايوني نبود مارمولکي براي ايران باقي نمي ماند.

رئيس راديو تلويزيون:بانو ستاره حساس باشي - در زمان وي راديو ملي از يک موج به دو موج ارتقا بافت وراديو خليج فارس را با مديريت رئيسعلي دلواري راه انداخت. اکثر زمان پخش برنامه ها در زمان وي به داستانهاي هندي اختصاص مي يافت وهمه نسوان پاي برنامه هاي راديو زارزارميگريستند.بعدها بنيان شهرک اکباتان را به کمک جمعي از اهالي بوشهر وبرازجان بنا نهاد.

رديف دوم از راست به چپ :

وزير هنر واوقاف:پوريا خان عسگر السلطنه- از اهالي روستاي درمنک فراهان که جهت پيشرفت به پايتخت آمده بود وبه ناگاه به سبب  قحط الرجالي که در جامعه حاکم شده بود به اين پست گماشته شد.در دوران وي کنسرتهاي قمرالملوک وزيري وعبدالله خان دوامي رونق گرفت . برنامه کاري وي  کنسرت به جاي کنسرو بود.وبه جاي بن وارزاق به بازنشستگان وکارمندان بليط کنسرت داده ميشد. تا جائي که مردم در دوران وي دچار سو تغذيه شدند

وزير کشاورزي :سحر السلطنه گلکار - ازجمله برنامه هاي وي پروژه گلکاري به جاي گندمکاري بود که با اعتراض زارعين کازرون وممسني وحمله آنها به بخشداري غياث آباد نا تمام ماند.يکي ديگر از کارهاي او ايجاد دمکراسي در دهات بود که آن نيز با مخالفت کدخداها ناتمام ماند. در پايان وزارتش کتاب شعري را به چاپ رساند که اداره ترويج کشاورزي آنرا به رايگان در اختيار کشاورزان قرار داد اين کتاب شيوه کاشت داشت وبرداشت را به شکل نظم در آورده بود.

وزير دارائي:بانو نسيبه شبيرالملک  - از نزديکان يکي از مراجع تقليد بود.در دوران وي نظم وانضباط مالي اوج گرفت از اينرو جزو اولين وزراي اخراجي کابينه بود.در اين ايام هيچ دزدي صورت نگرفت وهمزمان با اين سياست اوضاع مالي سران مملکت تنزل يافت.

رديف سوم نشسته از راست به چپ :

وزير محيط زيست :آسيد مهدي حسين النسب مشهور به( سيد اتابک) - درايام وزارت او صداي حيوانات ناياب بازسازي شد.هنگام حضوراودر جلسات کابينه کليه نسوان آبستراکسيون ميکرند تاجائي که پيشرو مجبور شد خواهان آن شود که حضور وي درجلسات از پس پرده اي حائل صورت گيرد.سيد در اواخر عمر ملعبه دست عده اي از جاهلين طهران به نام حسابداران هشتادي شد.مزارش در ابن بابويه اکنون به تفرج گاه تبديل شده است.

وزير آب وبرق:محسن خان گهرالخنده - گويند درحين خنده آنچنان انرژي آزاد مي کرد که از قبل مهار آن نياز برق کشور تامين مي شد.در زمان وزارت وي توليد برق از کيلو وات به مگاوات رسيد.

 وزير فوائد عامه :احسان الله خان فردين منش - روابط حسنه اي با کل اعضاي کابينه واعلا حضرت همايوني داشت.گويند کل بودجه را در ماه اول توزيع مي کرد از اين رو هيچ نخست وزيري جرات استفاده از او را در کابينه اش نداشت .وي مشغله فراوان داشت ووقت کافي  براي ماندن درمنزل را نداشت از اينرو تا آخر عمر مجرد باقي ماند.

وزير مصنوعات و فلزات :آقا حديد گلاب فروش - از تجار معروف بازار طهران بود در دوران وزارتش صادرات به بوليوي -  کوبا و شيلي فزوني گرفت .مشهور است که از پي ماموريتي روانه کوبا شد وجلسه اي  را با چگوارا در ساعت 2 نصف شب برگزار کرد و آنجا بود که آن جمله معروف چه گوارا خطاب به وي صادر شد که" ديگر نبايد خفت" وآقا حديد آن جمله را جدي گرفت وديگر پلک بر هم نگذاشت.در زمان وي حلبي آبادها برپا گشت و تعداد موشهاي طهران رو به فزوني گذاشت.

رئيس سنترال بانک : آسيد محمد رضا پورمند - حضور او در بانک مرکزي اتفاقي بيش نبود زيرا بر اساس قرار قبلي معصوم السلطنه براي اين شغل در نظر گرفته شده بود اما به دليل  کاهش واردات  به ناگاه در تهران بنزين ناياب شد و ماشين حامل معصوم السلطنه در پيچ شمران متوقف شد ومجبور شد با قاسم درشکه چي خودش را به بهارستان برساند که دير شده بود وکابينه راي اعتماد گرفته بود.در دوران آسيد محمد رضا وسط بانک مرکزي حوضي زيبا تعبيه کردند که رجال ونسوان مختلط در اطراف ان مي چميدند.همچنين ارزش پول ملي در دوران وي از افغاني(واحد پول افغانستان)کمتر شد.

وزير بازرگاني : بانو نگارخاتون عرب الدوله -گويند اگر اکراه جامعه نسبت به صدارت نسوان نبود محمد رضا او را به پست نخست وزيري بر مي گزيد.برنامه اش بازاريابي علمي براي محصولات بود .غافل از اينکه در آن دوره مردم هر چي گيرشان مي آمد مي خوردند.در زمان وزارت وي واردات لوبيا ممنوع شد. وقوانين واردات  و صادرات در ده بند نوشته شد که بعدها به 10 فرمان مشهور شد.

وزير جنگ : سميرا کدب الحرب -  دوره افسري خود رادر مدرسه عالي نظام گذرانده بود.در طول وزارت او نزديک بود که ايران با کليه همسايگان وارد جنگ شود.گويند که  در زمان وزارتش  اشرف خواهر دوقلوي  شاه که در همه  امور دخالت مي کرد جرات حرکت در 1 فرسنگي او را نداشت.

وزير عدليه:سميه الممالک حسيني -  ازنسوان فعال بود که از مرقومه نويسي دم در دادگستري شروع کرد وآخرالامر به اين سمت رسيد.همه پستهاي دادگستري را تجربه کرد اعم از وکيل – دادرس-متهم – شاکي و ... .درزمان وي نرخ طلاق با نرخ تورم برابر شداز اينرو جايزه نوبل اقتصاد گرفت.استراتژي او براي کاهش اطاله دادرسي استفاده از پست دادستاني کل توسط پري هرکول بود تا جايي که کسي جرات فتح دعاوي پيش وي را نداشت الا شجاع السلطنه ماکويي.

پيشرو بسيار دوست مي داشت که از بانو اسرا تفت المکان نيز در کابينه اش استفاده کند اما به دليل عدم التزام عملي به ولايت آميز جوادآقا تبريزي توسط مجلس سنا رد صلاحيت شد.

اين کابينه يک ماه بيشتر دوام نياورد وبا ترورپيشرو توسط فدائيان اسلام(بچه هاي بوذرجمهري) تمام برنامه هايش نيمه تمام ماند.

*ازهمه دوستان عذرخواهی می کنم که متن بالا طولانی شده اما اگر کوتاهش می کردم یا لینک می دادم ممکن بود عده ای از دوستان ناراحت شوند

نوشته شده توسط خبات در یکشنبه 6 اسفند1385

لينك ثابت