بعد از ۲۹ سال که از انقلاب ۵۷ می گذرد شاید بتوان علل وعوامل موفقیت آن را بدون پیرایه و بدون هیجانات ناشی از اصل حرکت بررسی کرد.اما به نظر من مهمترین وجه انقلاب که در کلام افراد خارج از نظام کمتر مورد بررسی قرار گرفته یا حداقل متناسب با وزنش مورد بررسی قرار نگرفته نقش رهبری در پیروزی انقلاب باشه. همه عوامل در جای خود مهم و قابل احترامند اعم از ریشه های جامعه شناختی- اقتصادی-سیاسی و فرهنگی اما همه عوامل فوق عامل بالقوه هستند و لازم اما نه کافی و بالفعل.      رهبری انقلاب ایران از چند جنبه با رهبران دیگر حرکتها و نهضتها متفاوت است:    

 ۱ـ داشتن وجهه مذهبی در بالاترین سطح آن(رهبر انقلاب همراه اشخاصی چون آقایان خوییُ  گلپایگانیُ  شریعتمداری و مرعشی نجفی دارای شان مرجعیت دینی بود یعنی بالاترین سطح )

۲ـ اشراف کامل به وقایع دوران مشروطیت وملی شدن نفت(نه به عنوان دخیل بلکه به عنوان ناظر) وعدم تکرار اشتباهات آنها

۳ـ زیر چتر گرفتن همه اقشار جامعه اعم از روشنفکر عرفی(چون علی اضغر حاج سید جوادی)ُ،روشنفکر دینی(مهندس بازرگان)،ملیون(چون دکتر سنجابی و داریوش فروهر) مجاهدین خلق و فدائیان(به خصوص به واسطه مرحوم طالقانی) و عوام مردم که صد البته مهم ترین قشر همین آخری است. چه آنکه اگر همه اقشار فوق دست به دست هم بدهند اما عامه مردم همراهی نکنند حرکت عقیم می ماند.

۴ـویژگیهیای فردی منحصر به فرد رهبر انقلاب شامل:۱)هوش وزکاوت فوق العلاده در شناسائی به  موقع فرصتها و استفاده از همه آنها و گاهی تبدیل تهدید به فرصت(مانند وفات پسر بزرگشان که به جای مویه و زاری آن را به یک حرکت اعتراضی گسترده علیه رژیم پهلوی تبدیل کرد)۲)سر سختی فوق العاده در مواجه با رژیم به ویژه در۶ ماهه منتهی با انقلاب که اگراشخاصی مثل مهندس بازرگان  و دکتر سنجابی یا حتی بعضی دیگر از مذهبیون و شاگردان ایشان تصمیم گیرنده بودند با رژیم از در مصالحه در می آمدند خصوصا در دو کابینه شریف امامی و بختیار۳)اعتماد به نفس فوق العاده که حتی در زمانی که بالاترین انتقاد مخالفان رژیم که با کلی ترس ولرز بیان می کردند  این بود که که "شاه باید سلطنت کند نه حکومت" ایشان بدون ملاحظه می گفتند" شاه باید برد"(برود).

پ ن:در مطلب فوق انقلاب به عنوان یک پدیده فارغ از قضاوت منکر ومعروفی  مورد بررسی قرار گرفته و بحث بیشتر علت و معلولی است. پس  اینکه حالا این انقلاب خوب بود یا بد یا بعدش چی شد مجال دیگری می خواهد.

نوشته شده توسط خبات در چهارشنبه 24 بهمن1386

لينك ثابت